Motiverende gespreksvoering: zo doe je dat
Motiverende gespreksvoering is een manier van praten met mensen in plaats van tegen mensen. In plaats van overtuigen, duwen en trekken, help je de ander zélf zijn of haar motivatie en volgende stap te ontdekken, de gespreksvoering spoort aan tot verandering.
In deze blog lees je wat motiverende gespreksvoering is, welke basistechnieken erbij horen en hoe je het concreet toepast in je gesprekken.
Wat is motiverende gespreksvoering?
Motiverende gespreksvoering is een gespreksstijl die helpt om verandering te onderzoeken en te versterken.
Kenmerken:
- Je werkt samen in plaats van boven iemand te staan
- Je luistert en reflecteert meer dan je uitlegt en overtuigt
- Je lokt motivatie uit in plaats van die er bovenop te leggen
- Je respecteert dat de ander zélf keuzes maakt.
Typische situaties waarin motiverende gespreksvoering helpt:
- Iemand wil ergens wel iets mee, maar twijfelt of schuift het voor zich uit
- Gedrag is “eigenlijk niet handig”, maar voelt voor de ander toch veilig of vertrouwd
- Je hoort zinnen als: “Ja, maar…” of “Ik weet het wel, alleen…”
Motiverende gespreksvoering is geen trucje, maar een houding: nieuwsgierig, niet-oordelend, uitnodigend.
De basis van motiverende gespreksvoering
Een handig ezelsbruggetje voor motiverende gespreksvoering is de OARS methode.
1. Open vragen
Geen ja/nee-vragen, maar vragen die uitnodigen tot vertellen:
- “Wat maakt dit lastig voor je?”
- “Waar maak je je het meest zorgen over?”
2. Affirmaties (erkenning geven)
Je benoemt kwaliteiten en inspanning:
- “Je bent al lang met dit thema bezig.”
- “Mooi dat je het hier zo open over vertelt.”
3. Reflectief luisteren
Je vat samen wat je hoort, niet alleen de feiten, ook het gevoel daaronder:
- “Je twijfelt, omdat je zowel de rust als je gezondheid belangrijk vindt.”
- “Je baalt van hoe het nu gaat, maar je ziet nog niet hoe het anders kan.”
4. Samenvatten
Je bundelt wat gezegd is, zodat de ander overzicht krijgt:
- “Als ik je goed begrijp, dan… Klopt dat?”
Met deze vier bouwstenen krijgt een motiverende gespreksvoering structuur en wordt het gesprek minder “zwaar” voor beide kanten.
Voorbeelden van motiverende gespreksvoering
Niet-helpend:
“Je moet dit echt anders gaan doen, zo houd je het niet vol.”
Motiverende gespreksvoering:
“Je zegt dat je het zo niet lang meer volhoudt.
Wat merk je daar het meest aan?
En wat zou je op de langere termijn graag anders willen?”
Of:
Niet-helpend:
“Je komt nooit voor jezelf op, je moet gewoon wat assertiever worden.”
Motiverende gespreksvoering:
“Je merkt dat je vaak stil blijft, terwijl je van binnen van alles vindt.
Wanneer stoort dat je het meest?
Wat zou er veranderen als je in zo’n situatie wél iets zou zeggen?”
Het verschil: je oordeelt niet, je hangt geen etiket op, maar je nodigt uit tot onderzoek.
Veelgemaakte valkuilen bij motiverende gespreksvoering
- Te snel in de advies stand schieten
Je herkent het vast: “Zal ik anders even zeggen hoe je dit moet aanpakken?”
→ Tip: stel eerst 3 vragen vóór je een idee deelt en check of de ander daar behoefte aan heeft.
- De ander harder willen laten veranderen dan hij/zij zelf wil
Als jij harder “duwt” dan de ander, krijg je vrijwel altijd tegenkracht.
→ Tip: erken de twijfels én de wens tot verandering. Beide mogen er zijn.
- Zeggen dat je luistert, maar vooral zenden
Lange monologen, veel uitleg, weinig vragen.
→ Tip: gebruik samenvattingen en reflecties om te laten zien dat je de ander echt hoort.
Motiverende gespreksvoering vraagt oefening
Motiverende gespreksvoering klinkt vaak logisch op papier, maar in de praktijk merk je hoe snel je terugschiet in overtuigen, oplossingen aandragen of sussen.
Je ontwikkelt deze gespreksstijl vooral door:
- Te oefenen met open vragen, reflecties en samenvattingen
- In een veilige setting feedback te krijgen op je manier van vragen stellen
- Eigen lastige gesprekken in te brengen in intervisie of training
- Samen met collega’s patronen en zinnen te herkennen die wel/niet helpen.
Bij intervisie.nl komt motiverende gespreksvoering regelmatig terug in onze gespreksvaardigheden training, persoonlijk leiderschap training en tijdens begeleide intervisie, waar deelnemers hun eigen gesprekken onderzoeken.
Aan de slag met motiverende gespreksvoering in jouw organisatie?
Motiverende gespreksvoering is geen truc, maar een manier van kijken en praten die professionals helpt om met meer rust, duidelijkheid en respect met anderen in gesprek te gaan, of dat nu cliënten, patiënten, leerlingen, collega’s of medewerkers zijn.
Wil je motiverende gespreksvoering een plek geven in jouw team of organisatie?
Bekijk onze gespreksvaardigheden training en andere incompany trainingen of plan een vrijblijvende kennismaking, samen verkennen we wat past bij jullie praktijk.
