Incidentmethode intervisie: zo werkt het
Soms blijft één moment uit je werk maar door je hoofd spoken: dat ene gesprek dat uit de hand liep, die opmerking waar je spijt van hebt, of dat overleg waarin je compleet overdonderd werd. Precies voor dit soort situaties is de incidentmethode intervisie bedoeld. In deze blog leggen we stap voor stap uit hoe de incidentmethode intervisie werkt, wanneer je deze methode inzet en waar je op moet letten om het maximale leerrendement uit zo’n intervisiebijeenkomst te halen.
De incidentmethode intervisie in 10 stappen
1. Korte incidentpitch
Iedere deelnemer krijgt kort de ruimte om een recent incident uit de eigen werkpraktijk te benoemen. Het gaat altijd om een echt voorval waar de inbrenger nog mee bezig is en waarin hij/zij nog geen bevredigende oplossing ziet. De kern: wat gebeurde er, waarom blijft dit hangen en waar loop ik op vast?
De groep kiest vervolgens één incident dat tijdens deze bijeenkomst centraal staat.
2. Toelichting casus
De casusinbrenger vertelt nu uitgebreider over het incident:
- De context (waar, met wie, wanneer?)
- Wat er precies gebeurde
- Wat hij/zij deed, dacht en voelde
- Wat nu blijft hangen
Aan het einde formuleert de casusinbrenger een heldere leervraag, bijvoorbeeld:
- “Hoe had ik dit gesprek anders kunnen voeren?”
- “Hoe kan ik de volgende keer beter reageren in zo’n situatie?”
De rest van de groep luistert en noteert alvast vragen die bij hen opkomen.
3. Vragenronde
De deelnemers stellen om de beurt helpende, niet-oordelende vragen.
De vragen gaan bijvoorbeeld over:
- Inhoud van de situatie
- Verloop van het gesprek of proces
- Relaties en rollen
- Gevoelens en gedachten van de inbrenger
Doel: het incident zo scherp en compleet mogelijk voor ogen krijgen, het sturen op oplossingen is hierin nog niet toegestaan!
4. Analyse
De groep bespreekt onderling wat hen opvalt in de situatie:
- Wat was een onderliggende oorzaak? Wat zijn mogelijke blinde vlekken geweest?
- Hoe werkt dat en welk aandeel had de collega (inbrenger) of wat (context) in de situatie?
- Waar is het kracht-element?
- Wat hoor en zie ik bij mijn collega qua gedrag?
De casusinbrenger luistert in deze fase alleen mee en mengt zich niet in het gesprek. Zo hoort hij/zij ongefilterd welke beelden en inzichten bij anderen ontstaan.
5. Verheldering
De casusinbrenger vraagt eventueel om verheldering over een analyse: wat bedoel je daar precies mee? Of kun je dat wat concreter beschrijven?
6. Adviesronde
Elke deelnemer geeft één of enkele concrete adviezen in de ik-vorm.
- “In jouw plek zou ik kunnen proberen om…”
- “Ik zou overwegen om…”
Het gaat niet om hét juiste antwoord, maar om een palet aan mogelijkheden. Er wordt niet gediscussieerd over wat “het beste” is; de casusinbrenger kiest later zelf wat bruikbaar is.
7. Verheldering
De casusinbrenger vraagt eventueel om verheldering over de adviezen: wat bedoel je daar precies mee? Of kun je dat wat concreter beschrijven?
8. De beste suggesties
De casusinbrenger krijgt als laatste het woord en benoemt welke suggesties volgens hem/haar het beste passen.
9. Het feitelijk handelen
De casusinbrenger vertelt wat de eerstvolgende actie wordt in de praktijk en wat hij/zij met de inzichten gaat doen.
10. Evaluatie
Daarna volgt een korte evaluatie van het proces:
- Hoe heeft de inbrenger de bespreking ervaren?
- Wat heeft de groep geleerd van dit incident?
- Wat nemen we mee naar de volgende keer?
In een volgende intervisiebijeenkomst wordt kort teruggeblikt op deze casus om te kijken wat de gekozen acties in de praktijk hebben opgeleverd.
5 tips om de incidentmethode goed in te zetten
- Beperk de casus in tijd
Laat de casusinbrenger echt één incident kiezen, geen hele geschiedenis.
“Dat ene gesprek vorige week” werkt beter dan “mijn samenwerking met collega X”.
- Let op de leervraag
Zonder helder geformuleerde vraag zal de groep sneller overgaan in meningen.
Zorg ervoor dat de casus goed geformuleerd is. Hulp nodig? Lees alles over een goede intervisie casus.
- Houd de fases uit elkaar
Eerst verhelderen, pas daarna ideeën inbrengen. Als vragen en adviezen door elkaar lopen, daalt de kwaliteit van het gesprek.
- Bewaak de tijd en het tempo
De kracht van de incidentmethode is dat je relatief snel de diepte in gaat. Te lang blijven hangen in details of herhalingen haalt de vaart eruit.
- Zorg voor veiligheid
De casus gaat vaak over schurende of kwetsbare momenten. Spreek dus altijd duidelijke afspraken af over vertrouwelijkheid, respect en spreken in ik-vorm.
Benieuwd naar andere intervisiemethoden? Check hier de 3 meest gebruikte intervisiemethoden.
Word intervisiebegeleider
Wil je deze en andere methoden niet alleen gebruiken, maar ook zelf intervisiegroepen gaan begeleiden? Bij Intervisie.nl leiden we professionals op tot intervisiebegeleider, zodat je zelf intervisiebijeenkomsten kunt structureren, veilig kunt begeleiden en methoden zoals de incidentmethode op de juiste manier kunt inzetten.
Dit kan via een incompany training intervisiebegeleider of via onze training intervisiebegeleider met open inschrijving, waarin je samen met professionals uit verschillende organisaties leert en oefent.
Aan de slag met intervisie binnen jouw organisatie?
Door regelmatig stil te staan bij praktijkincidenten groeit niet alleen de professional, maar ook het team en de organisatie als geheel.
Wil je begeleide intervisie stevig neerzetten in jouw organisatie? Plan een vrijblijvende kennismaking of vraag een voorstel op maat aan. We kijken samen naar een traject wat het beste aansluit bij jouw organisatie, wensen en doelen.
